Sa Kabanata 17 ng El Filibusterismo, na pinamagatang "Pag-uusig", ipinapakita ang mga pag-uusig ng mga Espanyol sa mga Pilipinong nagnanais ng kalayaan at pagbabago.
Ang Kabanata 17 ay puno ng mga panlipunang komentaryo na may kaugnayan pa rin hanggang sa kasalukuyan:
Magandang gabi, Binibining Paulita. Para sa inyo ito. Isang munting brooch — gawa sa ginto at diamante. Bagay sa inyong kagandahan.
Ang mayamang mag-aalahas na may madilim na balak (naglaho sa kalagitnaan ng kabanata).
– In one scene, you have:
[SIMOUN chuckles softly. LEEDS raises a hand.]
Nasaan na nga kaya ang mag-aalahas? Tila ba siya ay isang multo sa peryang ito.
(Nangingiti, tinutukso si Isagani) Ano ka ba, Isagani? Huwag ka ngang magselos. natural lang na tingnan nila ako dahil maganda ang aking kasuotan ngayon. Huwag mong sirain ang gabi natin.
Uy! Tingnan mo iyan, Ben Zayb! Siya ay ang iyong kamukha! Pareho kayong tila pagod na sa katotohanan! El Filibusterismo Script Kabanata 17
Tita, hayaan mo na siya. Nasasabik lamang iyan sa palabas.
(Titingin sa paligid, tuwang-tuwa) Punyales! Kailan pa kaya ako magiging kura dito sa Quiapo? Kay gaganda ng mga dalaga rito!
Ay, sus! Tingnan mo naman iyon, Ben Zayb. Para siyang birhen na bumaba sa langit! Punyales! Kung ako lang ang kura ng Quiapo, hindi na ako magsisimba sa tuwa!
Ang Kabanata 17 ng El Filibusterismo na pinamagatang "Ang Lesyon" (o "An Label" sa ibang salin) ay nagpapakita ng buhay-estudyante at kultura ng edukasyon sa Pilipinas noong panahon ng Espanyol. Sa kabanatang ito, masusuri ang talakayan sa pisika na pinamumunuan ni Padre Millon, kung saan lilitaw ang bulok na sistema ng pagtuturo, ang diskriminasyon sa mga Pilipinong mag-aaral, at ang kawalan ng praktikal na aplikasyon ng mga aralin. Sa Kabanata 17 ng El Filibusterismo, na pinamagatang
(PAULITA enters with ISAGANI and DOÑA VICTORINA. Paulita is stunning in her elegant dress. Isagani looks tense and annoyed. Doña Victorina looks around fussily.)
(Madilim sandali. Pagliwanag – ingay ng perya: tawanan, tugtog ng organ, sigaw ng tindero.)
This chapter likely involves developments in the story that may include Simoun's plans, interactions with other characters, and possibly a deepening of the conflict.